Proglas povodom ustanovljavanja dana ljudskih prava

  • lmajući u vidu da je poštovanje ljudskih prava i sloboda osnov razvoja demokratskog društva, i jedan od osnovnih uslova za prijem Crne Gore u Evropsku uniju;
  • Svjesni obaveznosti primjene međunarodnih standarda ljudskih prava u domaćem pravnom poretku;
  • lmajući u vidu da sve državne institucije još uvijek ne zasnivaju svoje djelovanje na poštovanju univezalno prihvacenih i priznatih ljudskih prava;
  • Smatrajući da su ključni problemi u oblasti zaštite ljudskih prava u Crnoj Gori: nedovoljno obrazovanje državnih funkcionera na ključnim pozicijama o ljudskim pravima, nedosledna primjena domaćih propisa i međunarodnih izvora ljudskih prava u praksi, veliki broj neriješenih slučajeva kršenja prava i spor pristup pravdi za građane koji prijave kršenja ljudskih prava, pritisci na novinare i NVO aktiviste, stanje u zatvorima i drugim mjestima gdje se nalaze lica lišena slobode, spor i nepotpun proces suočavanja sa prošlošcu, prijetnje i nezaštiienost svjedoka u tim procesima, diskriminacija manjinskih grupa i pojedinaca, neopravdano spor proces rješavanja problema izbjeglih lica,

Povodom 60 godina od ustanovljavanja Dana ljudskih prava objavljujemo Proglas kojim pozivamo:

  • Vladu, da sa funkcije ministra ljudskih prava smijeni Ferhata Dinošu zbog nestručnosti, netolerantnih i posebno homofobnih stavova; da raskine sporazum zaključen sa Vladom SAD 2007, godine o izuzimanju američkih državljana iz nadležnosti Međunarodnog krivičnog suda (MKS), koji je suprotan Ustavu i Zakonu o ratifikaciji Rimskog statuta MKS; da Skupštini predloži neophodne izmjene Ustava i zakona u cilju unapređenja garancija pšštovanja ljudskih prava, posebno u pogledu nezavisnosti pravosuđa i slobode izražavanja; da obezbijedi dovoljno finansiranje ustanove Zaštitnika ljudskih prava i sloboda i poštuje njegove preporuke; da obezbijedi neophodnu stručnost i obuku državnih službenika o ljudskim pravima, pogotovo Uprave policije i ZIKS-a; da preduzme aktivnije mjere da se Romi, Egipcani i Aškalije integrišu u crnogorsko društvo kroz proces obaveznog i višeg obrazovanja i zapošljavanja; da se u saradnji sa vladama država iz regiona hitho unaprijedi i trajno riješi položaj raseljenih lica, posebno kroz jednostavnije i brže procedure za izdavanje ličnih dokumenata;
  • Skupštinu, da što prije ratifikuje potpisani Opcioni protokol uz Međunarodni pakt o ekonomskim, socijalnim i kulturnim pravima, kojim bi se omogućilo podnošenje individualnih predstavki Komitetu za ekonomska, socijalna i kulturna prava u sludaju kršenja ovih prava (prava na rad i na pravične uslove rada, na adekvatno stanovanje, na prava po osnovu naučnog, književnog i drugog umjetničkog stvaralaštva i sl.) od strane državnih organa; da pristupi neophodnoj reformi Ustava u pogledu jačanja  garancija ljudskih prava, posebno nezavisnosti sudstva, državnog tužilaštva, Ustavnog suda i Zaštitnika ljudskih prava i sloboda; da ojača stručne kapacitete u pravcu poznavanja medunarodnih standarda ljudskih prava, koji su neophodni za njenu zakonodavnu i kontrolnu nadležnost;
  • Državno tužilaštvo i sudove, da svoje postupanje zasnivaju na poštovanju standarda ljudskih prava; da dosledno doprinose uspostavljanju vladavine prava, posebno putem bzih i djelotvornih istraga prijava kršenja ljudskih prava i kažnjavanja učinilaca bez diskriminacije; da sudije poštuju i primjenjuju standarde utvrdene u praksi Evropskog suda za ljudska prava i drugih medunarodnih tijela nadležnih za nadzor nad primjenom međunarodnih ugovora o ljudskim pravima (Komitet za ljudska prava, Komitet za ekonomska, socijalna i kulturna prava, Komitet za prava djeteta, Komitet protiv torture itd.); da nastoje da djeluju transparentno, da redovno i organizovano obavještavaju javnost o odlukama koje donose i radnjama koje preduzimaju; da ne izbjegavaju saradnju sa nevladinim organizacijama i medijima i uvažavaju njihova zalaganja za vladavinu prava i poštovanje ljudskih prava; da doprinesu većem stepenu poštovanja ljudskih prava i dostojanstva licima kojima je ograničena sloboda kretanja i rade na popravljanju uslova i izgradnji kapaciteta ustanova u kojima ta lica borave; da sprovedu djelotvorne istrage u svim slučajevima prijavljenih i opštepoznatih ratnih zločina, kojima će obuhvatiti sve odgovorne i po komandnoj liniji; da obezbijede bezbjednost svjedocima u tim procesima; da aktivno i dosledno zaštite diskriminisane pripadnike manjinskih grupa i druge pojedince.
  • Medije, da obezbijede primjenu Kodeksa novinara Crne Gore u svojim redakcijama, i rad samoregulatornog novinarskog tijela; da se uzdržavaju od senzacionalizma; da ulažu u stručno usavršavanje novinara i istraživacko novinarstvo; da obezbijede ostvarivanje prava na odgovor i ispravku; da poštuju pretpostavku nevinosti; da istrajavaju na zalaganju za unapređenje ljudskih prava i vladavinu prava,
  • Političke partije, da u svoje programe unesu ciljeve unaprijeđenja ljudskih prava i predvide aktivnosti u tom cilju; da u svojim obraćanjima građanima pozivaju na toleranciju i razvijaju umijeće dijaloga; da osuđuju i zahtijevaju procesuiranje svakog slucaja kršenja ljudskih prava; da osude svaki pritisak protiv novinara i NVO aktivista i sarađuju sa njima u cilju unaprijeđenja standarda ljudskih prava u državi;
  • NVO, da u zalaganju za ljudska prava i demokratizaciju društva nastave da izgraduju kapacitete i pružaju primjer transparentnog i odgovornog ponašanja; da se organizovano suprotstavljaju svakom slučaju kršenja ljudskih prava i svim oblicima pritisaka i napada; da koordiniraju svoje snage kroz međusobnu saradnju;
  • Građane, da poštuju nacionalne, etničke, rodne, seksualne, političke, vjerske i druge razlike među ljudima, da se uzdržavaju od nasilnog rješavanja konflikata i djecu vaspitavaju u tom duhu, poštujući i njihova, dječija prava; da nastoje da se informišu o svojim pravima i svaki slučaj diskriminacije i drugog kršenja ljudskih prava prijave nadležnim državnim institucijama; da od nadležnih institucija zahtijevaju brze i efikasne istrage i kažnjavanje odgovornih za kršenje prava; da se obraćaju domaćim i međunarodnim organizacijama i institucijama za zaštitu ljudskih prava u slučaju sumnje da nadležne državne institucije ne pružaju zaštitu u skladu sa zakonima i međunarodnim standardima.

Podgorica, 09.12.2010. godine


Comments are closed.